Wat gebeurt er met gevelmaterialen wanneer een gevel wordt gedemonteerd? En hoe zorg je ervoor dat ze opnieuw hoogwaardig kunnen worden toegepast? Volgens Emma Kolk zijn daar duidelijke spelregels voor.
“Het is niet zo makkelijk als het lijkt, maar het is ook niet zo moeilijk als het hoeft te zijn.”
Emma Kolk werkt bij de VMRG en is thematrekker Recycling binnen de Circulaire Geveleconomie. Samen met partijen uit de gevelketen werkt ze aan hoogwaardige recycling. Want materialen gescheiden inzamelen is één ding, maar hoe zorg je ervoor dat je er opnieuw hetzelfde product van kunt maken?
Ieder materiaal heeft zijn eigen spelregels
Om materialen hoogwaardig te kunnen recyclen, kun je ze niet zomaar bij elkaar gooien en ervan uitgaan dat het goed komt. Ieder materiaal heeft zijn eigen eisen voor inzameling en verwerking. Zo moeten bepaalde materialen gescheiden blijven om er opnieuw hetzelfde product van te kunnen maken.
Bij aluminium is bijvoorbeeld de legering van belang. Een geëxtrudeerd profiel heeft een andere samenstelling dan een gegoten onderdeel. Door de legeringen gescheiden te houden, blijft geschikt aluminium beschikbaar voor nieuwe gevelprofielen.
Bij hout speelt de behandeling een rol: bepaalde behandelde houtsoorten moeten apart blijven van onbehandeld hout. Bij kunststof vraagt de inzameling soms extra aandacht. Bij een kleine renovatie komen bijvoorbeeld maar enkele kozijnen vrij, waardoor gescheiden inzameling anders georganiseerd moet worden dan bij grote projecten.
“Als je naar je eigen markt kijkt, denk je dat die spelregels logisch zijn. Maar het is voor niemand logisch.” Zelfs binnen de werkgroep Recycling bleek hoeveel over elkaars materialen te leren valt.
De kringloop stopt niet bij je eigen materiaal
Wie kunststof kozijnen plaatst, haalt bij een renovatie misschien houten kozijnen weg. Inclusief glas en hang- en sluitwerk. Waar blijven die materialen vervolgens?
“Het is meer dat je verantwoordelijk omgaat met de materialen van anderen. Dat kunnen we goed collectief oplossen”, vertelt Emma.
Binnen de Circulaire Geveleconomie wordt daarom gewerkt aan collectieve retoursystemen, zodat ook materialen buiten de eigen branche goed worden ingezameld en verwerkt.
Maar wat gebeurt er ná recycling? Materialen kunnen terechtkomen in producten buiten de gevelsector. Als die later niet goed worden ingezameld, wordt opnieuw recyclen lastiger. Daarom is het uitgangspunt gevel wordt weer gevel interessant: materialen kunnen zo onderdeel blijven van de inzamelsystemen van de sector.
Recycling begint op de tekentafel
Wat er later met gevelmaterialen mogelijk is, wordt voor een deel al bij het ontwerp bepaald. “Kun je het losmaken? Kun je deze materialen weer van elkaar scheiden?”
Ook ontwerpers, producenten en opdrachtgevers kunnen daar rekening mee houden. Door gevels zo te ontwerpen dat onderdelen later losgemaakt en materialen gescheiden kunnen worden, blijven er meer mogelijkheden voor hoogwaardige recycling.
Ook informatie over de samenstelling is belangrijk. Als bij demontage bekend is welke materialen zijn toegepast, kunnen ze gerichter worden gescheiden en verwerkt. Ontwikkelingen zoals het Digitaal Productpaspoort kunnen helpen om die informatie beschikbaar te houden.
Wat kun je vandaag al doen?
Hoe weet je welke aanpak voor jouw materialen nodig is? Die vraag kwam ook vanuit bedrijven in de gevelsector. Daarom is binnen de Circulaire Geveleconomie, samen met bedrijven uit de sector, de NTA 8233 Circulaire gevels ontwikkeld.
De NTA biedt handvatten voor circulair ontwerpen, hergebruik en recycling. Voor recycling bevat de NTA tabellen (zie afbeeldingen) met praktische aanwijzingen voor het scheiden van materiaalstromen. Denk aan het apart inzamelen van zaagresten en hang- en sluitwerk.
“Soms is het ook zo praktisch als één extra bak neerzetten om materialen in te stoppen”, vertelt Emma.
Bedrijven kunnen beginnen met de onderdelen van de NTA die relevant zijn voor hun werkzaamheden.
Zelf aan de slag met recycling?
De NTA 8233 Circulaire gevels biedt praktische handvatten om met hoogwaardige recycling aan de slag te gaan.
Wil je met Emma sparren over het gebruik van de NTA, heb je vragen over recycling of wil je inzichten uit de praktijk delen om de gevelsector verder te helpen? Neem dan contact met ons op via emma@vmrg.nl.
