Verkenning Circulaire geveleconomie afgerond 

In de zomer van 2020 is het onderzoek naar de circulaire potentie van de gevelbouw afgerond. Om de circulaire potentie te bepalen en conclusies te trekken, is niet over een nacht ijs gegaan. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties hebben een verkennend onderzoek in de markt gezet om de transitie naar een circulaire geveleconomie nader te onderzoeken. 

Bij de uitvoering van het onderzoek waren de volgende brancheverenigingen nauw betrokken: Vereniging Kunststof Gevelelementenindustrie (VKG), Vereniging Metalen Ramen en Gevelbranche (VMRG), Nederlandse Branchevereniging voor de Timmerindustrie (NBvT), Vlakglasrecycling Nederland (VRN) en Algemene Branchevereniging Hang- en Sluitwerk (VHS). Het onderzoek-consortium onder leiding van Alba Concepts heeft tevens circa 50 lid-bedrijven en stakeholders geïnterviewd. Binnen het onderzoek is aandacht besteed aan alle aspecten die een rol kunnen spelen om de circulariteit te verhogen. Denk aan ‘losmaakbaarheid’: hoe goed zijn onderdelen te demonteren zonder schade. Of bijvoorbeeld, wat is het effect als de materiaalstromen veranderen en meer wordt teruggewonnen uit de gevelvoorraad voor nieuwe gevels of hergebruik? 

Scenario’s 

In het onderzoek is ook rekening gehouden met de invloed van verschillende scenario’s. 
In het eerste scenario zijn de effecten meegenomen als er actie wordt ondernomen op het vlak van ‘product(ontwerp) en organisatie’ voor verschillende circulaire businessmodellen. Dit is iets wat bedrijven grotendeels zelf in handen hebben, maar waar aanvullende samenwerking leidt tot synergievoordeel en kostenverlagend kan werken, onder andere op het vlak van logistiek. 
Bij het tweede scenario is onderzocht welke barrières en kansen er zijn als vanuit een financieel perspectief verbetering van circulariteit wordt benaderd. Kunnen beschikbaarheid van formats voor andere financiering-, contract- en taxatie modellen helpen om verder te komen? Ook digitale tools en platformen, zoals Cirlinq, waarmee u over een dashboard van uw gevelvoorraad beschikt, kunnen helpen de resterende waarde van een gevel aanzienlijk hoger uit te laten komen.
Als derde scenario kwamen de ‘institutionele kaders’ aan de orde, oftewel hoe wet- en regelgeving positief kan bijdragen. Daar is het effect onderzocht van producentenverantwoordelijkheid en algemeen verbindend verklaring, subsidies zoals MIA/VAMIL en fiscale maatregelen. Ook is geconstateerd, dat juridische aspecten zoals auteursrecht, splitsing van aanbestedingen of eigendomsrecht circulaire businessmodellen kunnen belemmeren.

Enorme potentie

Conclusie is dat de gevelbranche heeft enorme potentie als het gaat om verbetering van circulariteit en CO2 reductie. Natuurlijk is de gevelbranche al jaren bezig met circulariteit en CO2 reductie. Er zijn al langer systemen voor recycling voor delen van de gevel beschikbaar. Ook stellen bestaande keurmerken deels al de nodige eisen op dit vlak. En wat te denken van handelsbedrijven die zelf retourname van gevelproducten en materialen hebben georganiseerd. Of producenten die nieuwe businessmodellen hebben omarmd, van terugnameverplichting en servicecontracten tot en met de  leasegevel. Op deze ervaring, kennis, tools en meer bouwt de circulaire geveleconomie voort.

Het afronden van de verkenning betekent de start om samen met alle partijen stappen te gaan maken. Een belangrijke volgende stap is om tot een ketenakkoord circulaire geveleconomie te komen. Hierin worden bindende afspraken gemaakt. In een ‘circulaire geveleconomie’ maakt dat wat eens raam, deur, kozijn of vliesgevel was in een volgende cyclus weer deel uit van de gevel. Om dit voor elkaar te krijgen, is een nationaal systeem voor recycling van metalen, kunststof en houten gevels, inclusief vlakglas en hang- en sluitwerk nodig. Daarom gaat een belangrijk onderdeel van de afspraken over het komen tot een collectieve (overkoepelende) producentenverantwoordelijkheid, ofwel een collectief retoursysteem, voor de gevel. Op deze wijze kan beter grip op grondstoffen worden gehouden, zodat deze vanuit de gevel behouden blijven voor de gevel. Voor de opzet van een systeem, inclusief kwaliteit en certificering, wordt aan bedrijven gevraagd mee te denken over de inrichting. Een Algemeen Verbindend Verklaring (AVV) zorgt er vervolgens voor, dat er geen sprake kan zijn van  oneerlijke concurrentie. Daarvoor hebben de branches de overheid nodig. 

Platform met branches en overheid

Vervolgens biedt een platform Circulaire Gevel Economie met branches en overheid de mogelijkheid om met elkaar in gesprek te blijven en stap voor stap met innovatieprojecten en maatregelen het volle potentieel voor de gevelbouw te benutten.